จังหวัดกาญจนบุรี  เป็นจังหวัดชายแดนภาคตะวันตกของประเทศไทย  ที่มีชนกลุ่มน้อยอาศัยอยู่หลายพวกหลายกลุ่มด้วยกัน  เช่น  มอญ  กะเหรี่ยง  ลาว  ในบรรดาชนกลุ่มน้อยนี้ได้เอาศิลปวัฒนธรรมดั้งเดิมติดตัวเข้ามาด้วย  เช่น  ศิลปวัฒนธรรมที่น่าสนใจของชาวกะเหรี่ยงในจังหวัดกาญจนบุรีอย่างหนึ่ง คือ  การรำตง  รำตงของชาวกะเหรี่ยงในจังหวัดกาญจนบุรีมีหลายแห่ง  เนื่องจากมีชาวกะเหรี่ยงได้เข้ามาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก  เช่น  ที่อำเภอสังขละบุรี  บ้านเกริงกะเวีย  อำเภอทองผาภูมิ  บ้านท่าลำไย  บ้านกลาง  เขาเหล็กและบ้านสามหลัง  อำเภอศรีสวัสดิ์

ความหมายของคำว่า รำตง

        การรำตง  ในภาษากะเหรี่ยง  หมายถึง  การเหยียบย่ำ  หรือการเต้นรำให้เข้าจังหวะ  (เท่อลีตง)  โดยมีเครื่องเคาะจังหวะที่ทำมาจากไม้ไผ่ (วาเหล่เคาะ)  มาใช้ตีเพื่อประกอบการเต้น  โดยจะมีผู้แสดงไม่น้อยกว่า 16 คน แบ่งชายและหญิงออกเป็นจำนวนเท่าๆ กันรำตงแบ่งออกเป็น  2  แบบคือ  รำตงสามัญและรำตงเต้น  รำตงสามัญแบบอดีตจะเน้นการรำที่เน้นรำตามประเพณีวัฒนธรรมของกะเหรี่ยง  ส่วนการรำตงเต้นจะมีการปรับเนื้อหาให้ตรงกับยุคสมัย  และการเปลี่ยนแปลงในชุมชน  แต่อย่างก็ตาม  การรำตงทั้ง 2 ประเภทเน้นการอนุรักษ์วัฒนธรรมให้สืบต่อกัน  โดยปกติรำตงจะไม่มีชื่อเพลง  แต่จะแตกต่างไปตามเนื้อหาของเพลง  โดยดูจากเนื้อหาของเพลงว่าเพื่อวัตถุประสงค์อะไร  และมีประโยชน์อย่างไรบ้าง  รวมถึงความเป็นมาของเพลงต่างๆ  ส่วนท่ารำตงจะมีความคล้ายคลึงกันของเพลงที่เลือกมารำตามความเหมาะสมของทำนองเพลงเป็นหลัก

ประวัติความเป็นมาและความหมายของรำตง  คำว่า  “ตง”  เป็นการออกเสียงตามสำเนียงภาษาไทย  ภาษากะเหรี่ยงเรียกว่า “โตว”  ชาวกะเหรี่ยงบางท่านว่าไม่มีคำแปล  เป็นชื่อเรียกการแสดงเท่านั้นจากการศึกษาอาจเป็นไปได้ว่า  ตงน่าจะมาขากชื่อเครื่องดนตรีชนิดหนึ่งที่ใช้ประกอบการแสดง  ทำด้วยไม้ไผ่ยาว  1  ปล้อง  เจาะเป็นช่องตรงกลางเพื่อให้เกิดเสียงดังกังวานเวลาตี  ส่วนความหมายอื่น  ตงยังหมายถึง  สิ่งที่ดีงามหรือการสอนคนให้เป็นคนดีตามเนื้อร้องในบทเพลง  เพื่อความสนุกสนานรื่นเริง

        การแต่งกายของผู้รำตง  ผู้ชายสวมโสร่ง  เสื้อแขนยาวสีขาวหรือสีฟ้าทับด้วยเสื้อแขนสั้นสีแดงลายขาวแนวยาว  บนศรีษะโพกด้วยผ้าสีแดง  สวมด้วยถุงเท้าสีขาว  จับผ้าเช็ดหน้าสีขาวไว้โบกขึ้นเหนือศรีษะตามทำนองเพลง  หญิงสาวสวมเสื้อกระโปรงสีขาว  แขนสั้น  ปักด้วยด้ายสีแดง  คอเป็นรูปตัววีปักด้วยด้ายสีแดง  คนกะเหรี่ยงจะเรียกชุดนี้ว่า “ไช่กูกี”  หรือกระโปรงสีขาวแขนสั้น  ลายสีแดง  สีเหลือง  สีเขียว  หรือสีอื่นๆ  ตามความเหมาะสมเพียงชุด 1 สีตามแนวยาว  และสวมให้ตัดกับผ้าถุง  บนศรีษะจะผูกผ้าสีขาว  คาดแอวด้วยเข็มขัดเงิน  เข็มขัดสีแดง  หรือสีขาวก็ได้  สวมถุงเท้าสีขาว  มือจับผ้าเช็ดหน้าสีขาว  โบกไปตามจังหวะของทำนองเพลง  ลำคอ  ห้อยด้วยลูกปัดสีขาวย้อมมาถึงหน้าอก  แต่ในปัจจุบันไม่นิยมใส่นักเพราะหายากนั้น