ประเพณีไหว้ศาลประจำหมู่บ้าน

ไหวศาล

         ชาวไทยทรงดำ หรือ ลาวโซ่ง บ้านดอนมะเกลือ อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี จะมีศาลประจำหมู่บ้าน เพื่อช่วยยึดเหนี่ยวจิตใจ ช่วยปกป้องคุ้มครองครอบครัว และชุมชนให้ปลอดภัยจากอันตรายทั้งปวง ชุมชนมีแต่ความสุข การทำมาหากิน ทำนาทำไร่ปลูกผักได้ผลดี พิธีไหว้ศาลประจำหมู่บ้าน มี 2 ครั้ง ครั้งที่ 1 จะทำพิธีในเดือน 6 วันข้างขึ้น ครั้งที่ 2 จะทำในเดือน 8 วันข้างขึ้นโดยกำหนดไหว้ตรงกับวันที่เท่าไหร่ แล้วจึงบอกให้ชาวบ้านทุกคนทราบล่วงหน้าประมาณ 3 วัน เพื่อให้ทุกคนจะได้เตรียมเอาอาหารมาไหว้ศาลกัน ทุกคนจะแต่งกายตามปกติ ชุดที่เคยใส่เป็นประจำทุกวันไปร่วมพิธี เฉพาะหมอผู้ทำพิธีเรียกว่า “เจ้าจ้ำ” เท่านั้นจะต้องใส่เสื้อฮี เมื่อทำพิธีเสร็จแล้วชาวบ้านจะนำอาหารที่มาร่วมพิธีกลับไปบ้านของตนเอง ประเพณีไหว้ศาลประจำหมู่บ้านเป็นการสร้างความสามัคคีกลมเกลียว สนุกสนานร่วมกัน
      บ้านดอนมะเกลือมีชาวไทยทรงดำอาศัย 11 หมู่บ้าน มีการตั้งศาลประจำหมู่บ้านจำนวน 4 ศาล ดังนี้
      1. ศาลหมู่ที่ 10 เจ้าพ่อประจำศาลชื่อ เจ้าพ่อยง
      2. ศาลหมู่ที่ 5 เจ้าพ่อประจำศาลชื่อ เจ้าพ่อศรีนวล
      3. ศาลหมู่ที่ 1 และหมู่ที่ 7 เจ้าพ่อประจำศาลชื่อ เจ้าพ่อดอกไม้
      4. ศาลหมู่ที่ 9 เจ้าพ่อประจำศาลชื่อ เจ้าพ่อทวน
      พิธีไหว้ศาลประจำหมู่บ้านครั้งที่ 1 จัดทำในตอนเย็นเท่านั้น ประกอบด้วย เครื่องไหว้ศาลชุดใหญ่ เช่น ได่บ้านต้มสุก 12 ตัว (ให้ฆ่าโดยวิธีทุกหัวห้ามเชือดคอโดยเด็ดขาด) เหล้าขาว ขนมต้มขาว ขนมต้มแดง ข้าวต้มมัด ขนมอื่นๆ หมากพลู 3 คำ ยาเส้น 3 มวน กาน้ำ ดอกไม้ธูปเทียน
        พิธีไหว้ศาลครั้งที่ 2 ในเดือน 8 วันข้างขึ้น ทำพิธีในตอนเช้าและตอนเย็น พิธีตอนเช้าจะทำบริเวณทางสามแยกของหมู่บ้าน ส่วนพิธีตอนเย็นทำบริเวณที่ว่างหน้าศาล พิธีตอนเช้าจะเป็นพิธีทางศาสนาโดยนิมนต์พระจากวัดดอนมะเกลือมาหมดทุกรูปเพื่อสวดมนต์ให้ศลีให้พร ชาวบ้านจะเอาอาหารใส่ปิ่นโตมารวมถวายพระ เมื่อเสร็จพิธีสงฆ์จะมีการตั้งศาลเพียงตาขึ้นที่สามแยก ชาวไทยทรงดำจะเตรียมอุปกรณ์เครื่องใช้ต่างๆ มาวางที่ศาลเพียงตา เช่น ที่นอน หมอน เสื่อ ร่มและ ขันน้ำ เป็นต้น และร่วมรับประทานอาหารร่วมกัน เรียกว่า “ทำบุญรวมญาติ” และรอทำพิธีไหว้ศาลในตอนเย็นต่อไป
       พิธีการไหว้ศาลประจำหมู่บ้านในตอนเย็นเริ่มพิธีเวลา 3 โมงเย็น พิธีการเหมือนการไหว้ศาลครั้งที่ 1 แต่เพิ่มพิธีสงฆ์มาสวดในตอนเย็น “เจ้าจ้ำ” ผู้ทำพิธีเป็นผู้กำหนด กลุ่มบุคคลที่เรียกว่า “ผู้ถูกไก่” ในการเตรียมเครื่องเช่นไหว้ศาล เจ้าจ้ำจะใส่เสื้อฮี ทำพิธีจุดธูปเทียนบอกกว่าเจ้าพ่อยงโดยภาษาโซ่งให้มารับของที่ชาวบ้านจัดมาถวายและกล่าวอัญเชิญชุมชนเทวดาให้มาช่วยคุ้มครองปกปักรักษาให้ทุกคนในหมู่บ้านอยู่ดีมีสุข ปลอดภัยจากภัยอันตรายทั้งปวง ทำไร่ได้ผลดี การกล่าวนั้นต้องกล่าวแต่สิ่งที่ดีๆ จากนั้นทำน้ำมนต์ใส่กาน้ำไปปะพรมให้แก่ผู้มาร่วมพิธีเป็นการเสร็จพิธีชาวบ้านจะเอาอาหารกลับไป และแบ่งไก่ให้เจ้าจ้ำนำกลับไป เรียกว่า “การก๊อบเสื้อ” เป็นการสร้างความสามัคคีร่วมกันในหมู่บ้านโดยนับถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือเจ้าพ่อองค์เดียวกัน