เครื่องสีข้าวไม้ไผ่ เป็นหัตถกรรมพื้นบ้านที่เป็นงานช่างฝีมือมีการทำที่บ้านดอนมะขาม หมู่ที่ 1 ตำบลดอนตาเพชร อำเภอพนมทวน โดยมีช่างฝีมือดีที่เป็นผู้ผลิตเครื่องสีข้าวคือ นายบุญเลิศ ภิญโญ และนายสี ภูมิผกา ซึ่งเครื่องสีข้าวไม้ไผ่ เป็นเครื่องสีข้าวแบบที่ชาวบ้านใช้กันมาตั้งแต่โบราณ ปัจจุบันมีใช้กันบ้างในชนบทที่ไม่มีโรงสีข้าว เครื่องสีข้าวนี้เป็นเครื่องมือที่ใช้กะเทาะเปลือกข้าวออกจากเมล็ดเป็นข้าวกล้อง แล้วจึงนำเมล็ดข้าวที่สีแล้วไปตำด้วยครกตำข้าว ข้าวสารที่ได้จากการตำนี้เรียกว่า ข้าวซ้อมมือ 
วิธีการทำ นำไม้ไผ่มาจักเป็นเส้นตอกแล้วสานให้เป็นรูปทรงคล้ายไม้โม่แป้ง แล้วใช้ไม้เนื้อแข็งมาทำเป็นซี่เพื่อใช้กะเทาะเปลือกข้าว โดยใช้ดินเหนียวเป็นตัวคั่นร่องเพื่อให้เกิดการเสียดสี และจะตอกลิ่มไว้ให้เป็นร่องเพื่อเมล็ดข้าวที่แตกออกจะได้ไหลออกมาตามร่อง 
ปัจจุบันประชาชนนิยมรับประทานข้าวซ้อมมือและข้าวกล้องกันมาก พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ ทรงมีพระราชดำรัสและแนะนำให้ประชาชนรับประทานข้าวกล้องและพระองค์เองก็เสวยข้าวกล้อง ดังนั้นการผลิตเครื่องสีข้าวไม่ไผ่เป็นสินค้าที่น่าจะเป็นอาชีพที่ทำรายได้ให้แก่ผู้ผลิตเป็นอย่างดี เพราะเป็นเครื่องมือในการผลิตข้าวกล้อง และเป็นเครื่องทุ่นแรงในการผลิตข้าวซ้อมมือ

 

ที่มา:http://chm-thai.onep.go.th/chm/data_province/kanchanaburi/Traditional.html