ไอคอนบทความ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นบ้านเวียคะดิ้


วันที่เพิ่มข้อมูล : 08-09-2026 23:53:25 แก้ไขข้อมูลล่าสุด : 08-09-2026 23:53:25 อ่านแล้ว 51 ครั้ง
แชร์บทความ: Facebook LINE

          ชุมชนบ้านเวียคะดิ้ มีประวัติศาสตร์ที่เป็นลายลักษณ์อักษรกล่าวถึงบ้านเวียคะดิ้ว่าได้ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2348 โดยประชากรที่เข้ามาตั้งบ้านเรือนเป็นกลุ่มแรก คือ กะเหรี่ยงจำนวน 15 หลังคาเรือน ก่อนจะมีการอพยพย้ายเข้ามาสมทบและเกิดการขยายตัวของบ้านเรือนเพิ่มมากขึ้นเรื่องๆ จนกระทั้ง พ.ศ. 2526 มีประชากรส่วนหนึ่งอพยพหนีน้ำท่วมมาจากบ้านนิเถะและอำเภอสังขละบุรี (เก่า) (บ้านนิเถะ หมู่ที่ 1 ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี ในปัจจุบัน) มาตั้งบ้านเรือนอยู่ในบริเวณนี้ทางราชการจึงได้กำหนดให้เป็นหมู่บ้าน หมู่ที่ 5 ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี มีการตั้งชื่อหมู่บ้านโดยสังเกตจากสภาพแวดล้อมโดยรอบของพื้นที่ซึ่งเป็นดงป่าหวาย จึงตั้งชื่อหมู่บ้านว่า “เวียคาดี้” ก่อตั้งขึ้นมานานกว่า 200 กว่าปีแล้วซึ่งเป็นชุมชนเชิงธรรมชาติตั้งอยู่ในตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี ในอดีตเป็นชุมชนชาวกะเหรี่ยงซึ่งในปัจจุบันนี้ได้มีคนหลายเชื้อชาติเข้ามาอาศัยพื้นที่โดยรอบจะเป็นทุ่งนาและภูเขา โดยทางทิศเหนือติดปะไรโหนกกับพม่า ทิศใต้ติดหมู่บ้านห้วยมาลัยและมีบางส่วนติดหมู่บ้านใหม่พัฒนา ทิศตะวันออกติดหมู่บ้านห้วยกาบ ปรังเผล และทิศตะวันตกติดชายแดนประเทศพม่า ซึ่งชุมชนบ้านเวียคะดิ้มี 4 กลุ่มบ้านใหญ่ๆ ได้แก่ บ้านโมราข่า บ้านเวียคะดิ้ บ้านชุแหลกและบ้านช่องลุ โดยจุดศูนย์กลางของชุมชนคือบ้านเวียคะดิ้ เพราะเป็นสถานที่ตั้งของวัด โรงเรียน หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติทองผาภูมิที่ ท.ภ.7 บ้านเวียคะดิ้ กองร้อยทหารพรานและสถานที่ทำการกำนันตำบลหนองลู โดยการตั้งชื่อหมู่บ้านนั้นนิยมใช้ภาษากะเหรี่ยงในการก่อตั้งจากสภาพพื้นที่ สถานที่สำคัญ และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามประวัติศาสตร์ในหมู่บ้าน ดังนี้ กลุ่มบ้านเวียคะดิ้ แปลว่า ดงหวาย ตามที่ได้กล่าวถึงในประวัติศาสตร์หมู่บ้านเวียคะดิ้ กลุ่มบ้านช่องลุ แปลว่า ลำห้วยที่น้ำแห้งใช้เป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างกลุ่มบ้านช่องลุกับหมู่ที่ 6 บ้านห้วยมาลัยกลุ่มบ้านชูแหละ แปลว่า อาคารสถานที่ราชการชั่วคราวที่ใช้เป็นสถานที่ราชการในการสำรวจสำมะโนครังประชากรในสมัยก่อน กลุ่มบ้านโมระข่า แปลว่า กระสุนปืน เนื่องจากพื้นที่นี้สมัยก่อนมีการทำสงครามกันระหว่างพม่าและปกาเกอะญอในพม่าทำให้มีปลอกกระสุนปืนหล่นอยู่ตามไร่นาของชาวบ้าน ชาวบ้านใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก ยึดอาชีพทำไร่ ทำนา เลี้ยงสัตว์ และรับจ้างในการสร้างรายได้ผลผลิตที่ได้จากการทำไร่ทำนาจะเก็บไว้บริโภคในครัวเรือน และแบ่งขายเป็นเพียงบางส่วน นอกจากนี้ชาวบ้านบางรายมีรายได้จากอาชีพค้าขายและเก็บพืชผักตามธรรมชาติมาขายให้เพื่อนบ้านในชุมชน

 

          หลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี

          ชุมชมีวัตถุโบราณเก่าแก่ที่เป็นโบราณสถานเป็นเจดีย์คู่หรือพระเจดีย์อุณาโลมซึ่งกรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเรียบร้อยแล้ว โดยชาวบ้านมีความเชื่อกันว่าสถานที่ตั้งของเจดีย์ทั้งสองนี้เป็นจุดแลกเปลี่ยนตัวประกันระหว่างพระนเรศวรมหาราชกับพระพี่นางสุพรรณกัลยาในบริเวณใกล้เคียงของเจดีย์สององค์นี้ก็ยังมีต้นลีลาวดีเก่าแก่ที่มีอายุกว่า 400 ปี ขนาด 3 คนโอบซึ่งชาวบ้านเชื่อกันว่ามีมาตั้งแต่สมัยพระนเรศวรมหาราชแล้วและมีวัดเจดีย์บนภูเขารองลงมาเป็นเจดีย์เจที่มีมาอย่างยาวนาน หลายชั่วอายุคนตั้งแต่ก่อตั้งชุมชนของชาวกะเหรี่ยงที่อพยพมาจากพม่าเข้ามาที่ประเทศไทยตอนที่เกิดสงครามระหว่างชนกลุ่มน้อย (ชาวกะเหรี่ยง) กับทหารรัฐบาลพม่าถ้าเราจะขึ้นไปไห้วสักการะบูชาเจดีย์จะต้องถือศีลกินเจและถ้าเราทำบุญบนที่สูงเราก็จะได้บุญหนักเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต วัดเวียคะดี้ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี วัดเวียคะดี้เป็นวัดในหมู่บ้านเวียคะดี้ ซึ่งเป็นชุมชนกะเหรี่ยงโบราณอายุ 200 ปี คำว่า “เวีย” ภาษากะเหรี่ยง แปลว่า ทุ่ง ส่วนคำว่า “คะดี้” แปลว่า หวายขม เมื่อรวมกันแปลว่า “ทุ่งหวายขม” วัดมีเจดีย์ 2 องค์ สร้างในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราชที่สำคัญบริเวณนี้ยังเป็นจุดแลกเปลี่ยนตัวประกันระหว่างสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกับพระสุพรรณกัลยา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติระบุว่าตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2484 วัดมีปูชนียวัตถุที่สำคัญ ได้แก่ พระพุทธศรีโพธิญาณมุนี เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย เป็นศิลปะแบบพม่าองค์ใหญ่ ภายในวัดมีต้นลีลาวดี มีลำต้นที่ใหญ่มากมีขนาดใหญ่ถึง 3 คนโอบ ส่วนความสูงประมาณ 1.5 เมตร และมีกิ่งก้านที่แตกแยกออกไปจำนวนมากแต่มีใบน้อยมาก เชื่อว่ามีอายุกว่า 400 ปี เสนาสนะภายในวัดได้แก่ อุโบสถสร้างแบบง่ายๆ ใช้งานเพียงชั่วคราวโดยต้องสร้างหลังใหม่แทนหลังเก่าเกือบทุกปี กุฎิขนาดเล็ก 4 หลัง มีสภาพค่อนข้างทรุดโทรมและศาลาการเปรียญ

          กลุ่มคนที่อยู่ในพื้นที่

          กลุ่มคนที่เข้ามาอาศัยอยู่ในชุมชนเป็นกลุ่มแรกคือคนกะเหรี่ยงที่อพยพหนีสงครามจากพม่าที่เข้ามาอยู่ตั้งแต่ปี 2348 โดยกลุ่มแรกที่เข้ามามีทั้งหมด 15 ครอบครัวแล้วก็มีเข้ามาอีกเรื่อยๆ ต่อมาในปี 2526 มีชาวกะเหรี่ยงที่ย้ายออกจากหมู่เก่าเพราะน้ำท่วมแล้วเข้ามาอยู่ที่หมู่บ้านเวียคะดี้ต่อมาก็มีคนเชื้อสายกะเหรี่ยง คนพม่าที่ย้ายมาจากประเทศพม่าและอิสลามที่มาจากทางใต้ของประเทศไทยแต่ก็มีเป็นส่วนน้อยมากคนที่อยู่ในชุมชนจะเป็นคนกะเหรี่ยงที่มาจากรัฐกะเหรี่ยงและคนไทย

          เหตุการณ์สำคัญในความทรงจำของคนในท้องถิ่น

          สิ่งที่เป็นที่น่าประทับใจและภาคภูมิใจของคนในชุมชนคือ การเสด็จของสมเด็จย่าหรือสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีที่เสด็จไปเยี่ยมเยือนชาวบ้านในชุมชนในปี พ.ศ. 2513 และหลังจากนั้นก็เป็นการเสด็จของสมเด็จพระเทพหรือสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตรนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารที่ทรงเสด็จเยือนในทุกๆ 5 ปีหนึ่งครั้งจนถึงปัจจุบันนี้ ความหวาดหลัวของคนในชุมชนในอดีตก็คือสงครามระหว่างชนกลุ่มน้อยกับทหารพม่าเพราะระหว่างเกิดสงครามทหารพม่าก็จะบุกเข้ามาเผาหมู่บ้านของชาวกะเหรี่ยงและเอาข้างของของชาวบ้านและถ้าเกิดทหารพม่าจับคนในหมู่บ้านได้ ผู้ชายหรือคนแก่รวมถึงผู้หญิงวัยกลางคนจะถูกจับเป็นทาสให้ขนของแบกของส่วนเด็กสาวหรือผู้หญิงที่สวยๆ ก็จะถูกข่มขืนจนตายและก็มีบางครอบครัวในชุมชนก็ถูกกระทำเช่นกัน สิ่งที่ภาคภูมิใจอีกอย่างคือมีที่อยู่อาศัย สามารถพึ่งพาตนเอง ทำไร่ทำนา อยู่กับธรรมชาติ ทำสิ่งผลิตภัณฑ์ OTOP เช่น ข้าวเกรียบสมุนไพร ปลานิลแดดเดียว น้ำมันงามพนาวัลย์ เป็นต้น

                             “ในตอนที่สร้างหมู่บ้านขึ้นมาใหม่ๆ ก็ลำบากนิดหน่อยเนื่องจากหนีสงครามจาก

                   พม่ามาแล้วของที่ติดตัวมาก็แทบจะไม่มีอะไรเลย และหลังจากนั้นก็มีการสร้าง

                   โรงเรียนเล็กๆ ขึ้นมาให้เด็กในหมู่บ้านได้ไปเรียนกันมีครูที่มาสอนน้อยมากในตอนนั้นมี

                   ไม่ถึง 10 คนแลยต่อมาก็มี สมเด็จย่าเสด็จมาในหมู่บ้านแล้วทรงได้สร้างโรงเรียนขึ้นใหม่

                   โดยที่ท่านบูรณาป่ามาปรับปรุงท่านได้ปลูกต้นโพธิ์ไว้ต้นหนึ่งแล้วสร้างโรงเรียนตั้งชื่อ

                   โรงเรียนว่า “โรงเรียน ต.ช.ด. สหธนาคารกรุงเทพ” (โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน

สหธนาคารกรุงเทพ) มีการเรียนการสอนถึงระดับประถมศึกษาชั้นปีที่ 6 แล้วจากนั้น

พระองค์ก็ได้กลับมาเยี่ยมหลายครั้งตอนนี้ต้นโพธิ์ที่ท่านปลูกก็กลายเป็นต้นโพธิ์ยักษ์

ตอนนี้หมู่บ้านเวียคะดี้ก็ได้มีสินค้าโอท็อปที่ส่งขายทั้งในหมู่บ้านและส่งขายบ้างแต่ส่วนมาก

จะส่งขายโดยมีผู้นำหมู่บ้านและสมาชิกสภาหมู่บ้านเป็นผู้ดูแลสินค้าต่างๆ”

                                                สัมภาษณ์ นายพุทชาย หลวงวิเศษ

                                                          อดีตกำนันหมู่บ้านเวียคะดี้

                                                          21 สิงหาคม 2566

 

          ศูนย์รวมจิตใจของท้องถิ่น

          สิ่งที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านในชุมชนคือวัดเวียคะดี้ ตั้งอยู่ที่บ้านเวียคะดี้ หมู่ที่ 5 ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี สังกัดมหานิกาย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2484 เดิมวัดนี้มีเนื้อที่ประมาณ 39 ไร่ รวมทั้งที่ตั้งวัด 2 ไร่ วัดเดิมตั้งอยู่ใกล้กับลำห้วยตะโก่หรือลำห้วยมาลัย (เรียกตามภูมิศาสตร์) จึงถูกน้ำกัดเซาะตลิ่งพังทำให้บริเวณวัดคับแคบลงต่อมาประมาณปี พ.ศ. 2500 มีชาวบ้านชื่อ นางนองโหล่ง ได้บริจาคที่ดินให้แก่วัด ประมาณ 57 ไร่ เพื่อให้เป็นศาสนสมบัติสืบไป (ไม่มีหลักฐานมีเพียงชาวบ้านในตอนนั้นที่รับรู้) ต่อมาปี พ.ศ. 2512 ทางคณะกรรมการวัดและกรรมการหมู่บ้านมีความประสงค์ที่จะให้วัดตั้งอยู่ใกล้กับองค์พระเจดีย์อุณาโลมจึงได้ย้ายที่ตั้งวัดแห่งใหม่ในทางทิศตะวันออกประมาณ 100 เมตร จากวัดเดิมในปี พ.ศ. 2513 ทางตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) มีความประสงค์ขอใช้พื้นที่วัดเดิมนั้น เพื่อสร้างอาคารเรียนและตั้งเป็นโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) สร้างโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนสหธนาคารกรุงเทพ ปัจจุบันวัดมีพื้นที่ทั้งหมด 96 ไร่ 1 งาน 51 ตารางวา และเจดีย์คู่ที่มีมานานได้รับข้อมูลตามข้อมูลการสมัภาษณ์ว่า

                              “ในสมัยก่อน ก่อนที่จะมีคนเข้ามาอาศัยและสร้างหมู่บ้านเคยเป็นป่าดงหวาย

                   โดยกลุ่มคนที่เข้ามาอาศัยอยู่เป็นกลุ่มแรกคือชาวกะเหรี่ยงที่อพยพหนีสงครามจากพม่าโดย

                   ชาวบ้านได้มาก่อตั้งหมู่บ้านขึ้นและได้ตั้งชื่อตามสภาพแวดล้อมที่เป็นอยู่มีชื่อว่า

                   “เวียคะดิ้” เวีย แปลว่า ทุ่ง คาดิ้ แปลว่า หวายขม จึงรวมกันเป็น ทุ่งหวายขม ซึ่ง

                   ต่อมาได้แพลงมาเป็นเวียคะดิ้ ต่อมาก็จะมีชาวบ้านร่วมใจกันสร้างวัดแบบง่ายๆ ที่สร้าง

                   จากไม้ที่หาได้จากป่ารอบหมู่บ้านในช่วงแรกๆ ที่เข้ามาหาที่อยู่อาศัยก็ลำบากมาก

เพราะตอนหนีสงครามมาก็ไม่ได้พบอะไรกันมาเนื่องจากต้องรีบหนีออกจากบ้าน และ

หลังจากนั้นมีการสร้างโรงเรียนขึ้น เรียบจบถึงประถมศึกษาชั้นปีที่ 4 ต่อมาก็มีสมเด็จย่า

ได้มาเห็นวิถีชีวิตของชาวบ้าน และเด็กในหมู่บ้านพระองค์ก็ทรงโปรดให้ปรับปรุงโรงเรียน

และสร้างใหม่ให้เด็กสามารถเรียนได้ถึงประถมศึกษาชั้นปีที่ 6 แต่พอมีประชุมต่างๆ

ชาวบ้านก็จะใช่สถานที่วัดเป็นที่ประชุมต่อมาก็มีการขึ้นทะเบียนเป็นหมู่บ้าน”

                                                สัมภาษณ์ นายพุทธชาย หลวงวิเศษ

                                                          อดีตกำนันหมู่บ้านเวียคะดี้

                                                          21 สิงหาคม 2566

 

          “ จะบอกว่าตอนย้ายเข้ามาใหม่แม่มีอายุแค่ 15 ปี ลำบากมากตอนนั้นที่จำได้

ทั้งตัวมีแค่เสื้อหนึ่งตัวกับผ้าถุงอยู่บนตัวตอนนั้นที่หนีเข้ามาก็มีการสร้างหมู่บ้านแล้ว

ครอบครัวแม่สร้างตัวโดยการรับจ้างทำงานอยู่ในหมู่บ้านเขาจ้างให้ทำอะไรก็ทำหมด

เพื่อความอยู่รอดเพราะครอบครัวมีกันอยู่ 9 คน พอทำงานได้เงินก็สร้างบ้าน ในตอน

นั้นไม่ได้เรียนหนังสือหรอกมันไม่มีโงเรียนก็ต้องเลี้ยงน้องต่อมามีการสร้างโรงเรียนขึ้น

มาแม่ก็ส่งน้องเรียนเพราะแม่ข้าเรียนไม่ได้อายุเกิน สมัยนั้นแม่ทำงานได้เงินค่าจ้างวันละ

2 – 5 บาท ลำบากมากกว่าจะได้เงินมาแต่ละบาท ในหมู่บ้านก็จะมีการจัดงานวัด ไหว้พระ

ไหว้เจดีย์ ในตอนนั้นอาชีพที่ทำก็งานทั่วไปจะมีไปช่วยปลูกข้าวให้กับชาวบ้านใน

หมู่บ้านเพราะสมัยนั้นทุกคนในหมู่บ้านจะช่วยกันทำงานมากกว่าจ้างงานซึ่งชาวบ้านที่

คนในหมู่บ้านไปช่วยงานจะตอบแทนด้วยการเลี้ยงข้าวแทนทุกคนก็อยู่กับธรรมชาติ หาของ

ป่ากินหาของป่าขาย”

                                                สัมภาษณ์  นางมิซู –

                                                ชาวบ้านชุมชนเวียคะดี้

                                                   8 ตุลาคม 2566

 

เอกสารอ้างอิง

วัดเวียคะดี้. ประวัติความเป็นมา. ออนไลน์. สืบค้นได้จาก

          http://th.wikipedia.org/ เข้าถึงเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2566.

วิถีชุมชน. (2566). ประวัติหมู่บ้านเวียคะดี้. ออนไลน์. สืบค้นได้จาก

          http://wikicommunity.sac.or.th/ เข้าถึงเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2566.

ศูนย์ข้อมูลสารสนเทศคณะสงฆ์ภาค 14. (2564). รูปภาพวัดเวียคะดี้. เจดีย์คู่. เจดีย์เจ. ออนไลน์. สืบค้นได้จาก

          http://www.sangha14.org/  เข้าถึงเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2566.

Office of the Royal Development Projects Board (ORDPB). (2565). รูปภาพการรับเสด็จ. ออนไลน์.

สืบค้นได้จาก http://www.rdpb.go.th/ เข้าถึงเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม 2566.

 

ถูกใจบทความนี้? แชร์ต่อให้เพื่อน: