ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นชุมชนบ้านตลาดเขต
ในอดีตกลุ่มคนในชุมชนบ้านตลาดเขตส่วนใหญ่มีเชื้อสายจีนและส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ โดยมีจุดเริ่มต้นของชุมชนมาจากกลุ่มชาวจีนที่อพยพมาจากประเทศจีนและมาอาศัยอยู่ในพื้นที่ ตำบลรางหวาย อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี เหตการณ์สำคัญคือ ในปีพุทธศักราช 2502 ผู้คนในชุมชนและนายกสมาคมบำเพ็ญกุศลบ้านตลาดเขตได้ร่วมแรงร่วมใจกันจัดงานประจำปีพ่อปู่เขาคลุกคลี งานวิ่งประจำปี จนทำให้มีผู้คนรู้จักชุมชนบ้านตลาดเขตมากขึ้น และมีเอกลักษณ์ที่เด่นและงดงาม คือ ศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลีเขาคลุกคลีที่มีลักษณะโดดเด่นตามรูปแบบของคนจีนในพื้นที่ที่ได้สร้างขึ้นมาและศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลียังเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านตลาดเขตอีกด้วยเพราะชาวบ้านตลาดเขตถือว่าพ่อปู่เขาคลุกคลีเป็นสิ่งศักสิทธิคบ้านคู่เมืองมาอย่างยาวนาน สัญลักษณ์ของชุมชนบ้านตลาดเขตนอกจากจะมีศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลีแล้วยังมีคณะสิ่งโตมังกรที่ชาวบ้านและลูกหลานบ้านตลาดเขตได้สร้างและสืบทอดจนมีการแข่งขังไปถึงต่างประเทศและสร้างชื่อเสียงให้กับชุมชนบ้านตลาดเขต

การตั้งถิ่นฐานของคนในชุมชน
ก่อนพุทธศักราช 2470 พื้นที่เป็นป่าลึกชัดตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลรางหวาย อำเภอพนมทวนจังหวัดกาญจนบุรี ชาวไทยเชื้อสายจีนเป็นคนกลุ่มแรกที่อพยพเคลื่อนย้ายมาตั้งถิ่นฐาน ต่อมาในปีพุทธศักราช 2500 อาชีพเกษตรกรรมได้รับผลกระทบจากภัยแล้งและพื้นที่ส่วนนี้เหมาะแก่การค้าขาย จากป่ารกชัดก็แปรสภาพเป็นตลาดเล็กๆ และด้วยสาเหตุตั้งตลาดเป็นเขตติดต่อระหว่างจังหวัดกาญจนบุรีและจังหวัดสุพรรณบุรีชาวบ้านจึงรวมใจเรียกตลาดแห่งนี้ว่า ตลาดเขต
ชุมชนบ้านตลาดเขตจากการสัมภาษณ์สอบถามการเข้ามาตั้งถิ่นฐานของกลุ่มชาวจีนที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในชุมชนบ้านตลาดเขต ซึ่งได้รับข้อมูลจาก คุณ กิมเช้ง แซ่เจา ได้ความว่า
“ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันก็ยังคงมีชาวจีนที่อาศัยอยู่แต่ปัจจุบันล้วน
เป็นกลุ่มคนจากภาคต่างๆ ที่เข้ามาทำงานในชุมชมชบ้านตลาดเขตหรือ
แต่งงานแล้วย้ายเข้ามาอยู่ในพื้นที่โดยผู้คนจะนับถือศาสนาพุทธเป็นส่วนใหญ่”
สัมภาษณ์ คุณกิมเช้ง แซ่เจา
ชาวบ้านในชุมชนบ้านตลาดเขต
เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2565

จุดเริ่มต้นของชุมชน
ณ ช่วงปีพุทธศักราช 2470 พื้นที่ของชุมชนในปัจจุบันยังเป็นพื้นที่ป่ารกชัดจนมีชาวไทยเชื้อสายจีนอพยพมาตั้งถิ่นฐานในพุทธศักราช 2500 จนเริ่มมีการนับถือและมีเรื่องความเชื่อเข้ามาชาวบ้านในชุมชนจึงร่วมมือกันสร้างศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลี โรงเจไท้อันตั๊ว ศาลาประชาคมพ่อปู่เขาคลุกคลีบ้านตลาดเขต โดยทำพิธีเปิดศาลเมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2537 เนื่องจากชาวบ้านตลาดเขตมีความผูกพันกับพื้นที่สองจัดหวัดหรือสองเขตจึงอัญเชิญดินจากศาลเจ้าพ่อหลักเมืองกาญจนบุรีมาเป็นประธานฝ่ายขวา อัญเชิญดินศาลเจ้าพ่อหลักเมืองสุพรรณบุรีมาเป็นประธานฝ่ายซ้ายโดยมีเจ้าพ่อเขาคลุกคลีสถิตอยู่ตรงกลาง
จากการสัมภาษณ์สอบถามเกี่ยวกับจุดเริ่มต้นศูนย์กลางของชุมชนซึ่งได้รับข้อมูลจากคุณจุทาทิพ แซ่เจา ได้ความว่า
"หลังจากที่มีศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลี โรงเจไท้อันตั๊ว ศาลาประชาคมพ่อปู่เขาคลุกคลี
ผู้คนในชุมชนก็เริ่มหันมาใช้สถานที่นี้เป็นการทำพิธีประชุม จัดงามต่างๆ มากขึ้น เช่น
งานประจำปีพ่อปู่เขาคลุกคลี เทศกาลกินเจ ทำบุญครบรอบพ่อปู่เขาคลุกคลีและ
ประชุมเนื่องในการจัดงานต่างๆ ปัจจุบันศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลีที่เป็นศูนย์กลาง
ของชุมชมชนอยู่ริมสายอู่ทอง - กาญจนบุรี"
สัมภาษณ์ คุณจุทาทิพ แซ่เจา
ชาวบ้านในชุมชนบ้านตลาดเขต
เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2565
เหตุการณ์สำคัญของชุมชน
เหตุการณ์ที่ผู้คนในชุมชนประทับใจมีมากมายในชุมชนบ้านตลาดเขต เช่น เมื่อปีพุทธศักราช 2502 ผู้คนในชุมชนและนายกสมาคมบำเพ็ญกุศลบ้านตลาดเขตได้ร่วมแรงร่วมใจกันจัดงานประจำปีพ่อปู่เขาคลุกคลี งานวิ่งประจำปี พิธีอัญเชิญพ่อปู่ประทับ ณ โรงเจไท้อันตั๊ว
จากการสัมภาษณ์สอบถามเกี่ยวกับเหตุการณ์สำคัญที่คนในท้องถิ่นรับรู้ร่วมกัน โดยได้ความว่า
"เมื่อปีพุทธศักราช 2502 เป็นปีที่เริ่มจัดงานให้พ่อปู่เขาคลุกคลีซึ่ง
ผู้คนในชุมชนได้ร่วมมือร่วมใจกันจัดงานจนงานสำเร็จและผ่านไปใต้ด้วยดี
และทำแบบนี้มาเรื่อย ๆ จนบ้านตลาดเขตเป็นที่รู้จักเมื่อมีงานหรือเทศกาล
กินเจผู้คนจากต่างแดนก็ได้มาเที่ยวที่ชุมชนบ้านตลาดเขต สิ่งนี้จึงทำให้
ชาวบ้านตลาดเขตภูมิใจเพราะถือว่าเป็นการสามัคคีและร่วมมือร่วมใจที่จะ
ทำให้ชุมชนมีคนรู้จักมากขึ้น"
สัมภาษณ์ คุณดำรง แซ่เจา
ชาวบ้านในชุมชนบ้านตลาดเขต
เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2565

ภาพ โรงเจไท้อันตั๊ว
เอกลักษณ์ของชุมชน
เอกลักษณ์ของชุมชนบ้านตลาดเขต คือ ศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลีที่มีลักษณะโดดเด่นและสื่อถึงชาวจีนที่อยู่ภายในชุมชนบ้านตลาดเขต

ภาพ พิธีอัญเชิญพ่อปู่ประทับ ณ โรงเจไท้อันตั้ว
จากการสัมภาษณ์สอบถามเกี่ยวกับเหตุการณ์หรือเรื่องราวที่ผู้คนในชุมชนบ้านตลาดเขตรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ซึ่งได้รับข้อมูลจาก คุณสุนิษา อุบลรัตน์ ได้ความว่า
"ศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลีที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชนบ้านตลาดเขต
มีลักษณะที่โดดเด่นและสื่อถึงชาวจีนที่อยู่ในชมชนเพราะศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุก
คลีมีทั้งมังกรและสิงโตที่อยู่บริเวณศาลเจ้าเพราะมังกรจีนเป็นสัตว์เทพเจ้าที่อยู่
บนสรวงสวรรค์ตามความเชื่อของชาวจีน เปรียบเหมือนสัญลักษณ์ของชนชาติ
จีน"
สัมภาษณ์ คุณสุนิษา อุบลรัตน์
ชาวบ้านในชุมชนบ้านตลาดเขต
เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2565
ศูนย์รวมจิตใจหรือสัญลักษณ์ของชุมชน
จุดเด่นหรือเอกลักษณ์ของชุมชนบ้านตลาดเขตคือ ศาลเจ้าพ่อปู่เขาคลุกคลีที่มีลักษณะโดดเด่นสวยงามตามรูปแบบของคนจีนในพื้นที่ที่ได้สร้างขึ้นมาและยังมีคณะสิงโตมังกรที่ชาวบ้านได้เริ่มทำขึ้นมาจนสร้างชื่อเสียงและมีลูกหลานสืบทอดต่อเนื่องกันมาจนได้ไปแข่งที่ต่างประเทศจนสร้างชื่อเสียงให้กับชุมชนบ้านตลาดเขตและเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ผู้คนจากที่ต่างๆ รู้จักชุมชนบ้านตลาดเขตมากขึ้น
รายการอ้างอิง
กิมเช้ง แซ่เจา, สัมภาษณ์ เมื่อ 24 กันยายน 2565.
จุทาทิพ แซ่เจา, สัมภาษณ์ เมื่อ 24 กันยายน 2565.
ดำรง แซ่เจา, สัมภาษณ์ เมื่อ 23 กันยายน 2565.
วิภารัตน์ ศรีสักดา สัมภาษณ์ เมื่อ 24 กันยายน 2565.
สุนิษา อุบลรัตน์, สัมภาษณ์ เมื่อ 24 กันยายน 2565.
เทศบาลบ้านตลาดเขต. (2564). ชุมชนบ้านตลาดเขต. สืบค้นได้จาก https://talatknet.go.th/blic/list. เข้าถึงเมื่อ 17 ตุลาคม 2565.
mgronline. (2558). คณะสิงโตมังกรจังหวัดนครสวรรค์. สืบค้นได้จาก https://mgronline.com. เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2565.
mgronline (25558). คณะสิงโตมังกรบ้านตลาดเขต. สืบค้นได้จาก https://mgronline.com. เข้าถึงเมื่อ 20 ตุลาคม 2565.
oknation. (2551). พ่อปเขาคลุกคลี. สืบค้นได้จาก https://www.oknation.net. เข้าถึงเมือ 30 สิงหาคม 2565.
Runlah. มินิมาราธอน 2020. สืบค้นได้จาก httos://www.runlah.com. เข้าถึงเมื่อ 17 ตลาคม 2565.
webcache. (2559). เทศกาลกินเจ. สืบค้นไต้จาก https://webcache.google.com. เข้าถึงเมื่อ 17 ตลาคม 2565.