ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นชุมชนตลาดเก่าท่าม่วง

ประวัติความเป็นมา

          ความเป็นมาของชุมชนตลาดเก่าท่าม่วง เดิมที่มีชื่อว่า ตลาดนางลอย ซึ่งจะเพี้ยนมาจากคำเรียกติดปากที่มาท่าน้ำตลาดนางลอย จนในเวลาต่อมาในปี 2478 ในชุมชนตลาดนางลอยได้เกิดไฟไหม้เกิดขึ้นทำให้ต้องใช้เวลาซ่อมเป็นเวลานานทำให้ชื่อตลาดนางลอยเริ่มไม่เป็นที่จดจำของคนรุ่นใหม่เนื่องจากคนรุ่นเก่าที่รู้ชื่อนี้เริ่มล้มหายตายจากกันหมดแล้ว ในช่วงเวลานั้นบริเวณชุมชนมีต้นมะม่วงเยอะมากทำให้คนในชุมชนเรียกว่าบ้านท่ามะม่วงและได้เรียกเพี้ยนต่อกันมาเรื่อยจนกลายเป็น “ท่าม่วง” จนเป็นที่มาของชื่อ “ตลาดเก่าท่าม่วง”

          การตั้งถิ่นฐานและจุดเริ่มต้นของชุมชน

          ประชากรส่วนใหญ่ในชุมชนตลาดเก่าท่าม่วง ส่วนใหญ่จะมีเชื้อชาติไทยและมักจะเป็นคนในพื้นที่ที่อยู่มานานมากตั้งแต่ก่อนสมัยที่ชุมชนนี้ยังใช้ชื่อว่า ตลาดนางลอย ที่ประกอบอาชีพค้าขายกันเป็นหลักต่อมาในช่วงสมัยสงครามโลกเริ่มมีประชาชนชาวจีนที่อพยพและมาประกอบอาชีพค้าขายในพื้นที่ โดยรวมแล้วประชากรในชุมชนส่วนใหญ่ก็จะนับถือศาสนาพุทธเป็นหลัก ณ ช่วงเวลาก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ณ ช่วงเวลา พ.ศ. 2482 ได้มีชาวจีนอพยพมาทำการค้าขายเป็นจำนวนมากโดยมีจุดเริ่มต้นที่บริเวณริมแม่น้ำแม่กลอง จึงทำให้การค้าขายในสมัยนั้นมีความเจริญรุ่งเรืองเป็นอย่างมากเนื่องจากมีบริเวณตั้งอยู่ริมท่าน้ำประกอบด้วยการค้าขายทางน้ำโดยเรือเป็นที่นิยมมากจึงทำให้ในช่วงนั้นริมแม่น้ำแม่กลองสายเก่ากลายเป็นศูนย์กลางของชุมชนตลาดท่าม่วงไปโดยปริยายจนถึงปัจจุบัน ในช่วงเริ่มแรกคาดว่าชื่อเดิมที่ถูกเรียกคือบ้านท่ามะม่วง และภายหลังเรียกเพี้ยนไปเป็นท่าม่วงและกลายมาเป็น “ย่านตลาดเก่าท่าม่วง”

          เหตุการณ์ที่สำคัญที่คนในท้องถิ่นรับรู้ร่วมกัน

          นับตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ในช่วงยุคที่ค้าขายรุ่งเรื่องจนถึงปัจจุบัน ได้มีเรื่องราวมากมายเกิดขึ้นในชุมชนตลาดเก่าท่าม่วงทั้งที่อยากลืมและน่าจดจำอย่างเหตุการณ์สมัยก่อนบริเวณตลาดเก่าท่าม่วงเคยเกิดไฟไหม้อยู่ครั้งหนึ่ง ปี พ.ศ. 2478 ภายหลังได้มีการบูรณะบ้านเรือนขึ้นมาใหม่ ซึ่งยังคงมีเค้าเดิมอยู่ และมีการการจัดให้มีแหล่งเรียนรู้ขึ้นในตลาดเก่าท่าม่วง โดยจัดตั้งที่บ้านปอเชียงในตลาดนั้นให้เป็นแหล่งเรียนรู้ให้ผู้คนชาวไทยและชาวต่างชาติได้มามีส่วนร่วมกันอนุรักษ์และฟื้นฟูวิถีชมชนให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งจึงได้จัดประเพณีทำบุญตลาดเก่าท่าท่าม่วงและจัดถนนสายวัฒนธรรมและล่าสุดถนนสายวัฒนธรรม "ตลาดเก่าท่าม่วง" แห่งนี้ก็ได้รับรางวัลประเภทชุมชนพื้นถิ่น ในปี พ.ศ.2559 การได้ร่วมมือกันบูรณะช่อมแชมโบราณสถานในบริเวณต่าง ๆ ชุมชนอีกทั้งชุมชนตลาดเก่าท่าม่วงได้อาศัยในความเป็นโบราณสถานแห่งนี้ จัดอบรมสอนอาชีพต่าง ๆ ให้กับชาวบ้านและหน่วยงานราชการและวิสาหกิจได้เข้ามาอบรมศึกษาดูงานกันและคอยประสานให้เกิด อาชีพ สร้างรายได้ที่มั่นคงในชุมชนแห่งนี้จึงทำให้เกิดความมั่นคงและเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในชุมชน

          เอกลักษณ์ของชุมชนตลาดเก่าท่าม่วง

          จุดเด่นหรือเอกลักษณ์ของชุมชนตลาดเก่าท่าม่วงคือรูปแบบสภาพสังคมที่เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัยใหม่ตลาดเวลาแต่ในทางกลับก็สามารถอนุรักษ์วิถีชีวิตอันเก่าแก่ตั้งเดิมในหลาย ๆ ด้านเอาไว้ได้หลายอย่างหรือแม้แต่การประยุกต์ใช้สิ่งใหม่ ๆ อย่างเทคโนโลยีในยุคปัจจุบันมาเป็นส่วนหนึ่งในการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณีและถ่ายทอดสู่รุ่นลูกรุ่นหลานได้เป็นอย่างดีไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของ การประกอบอาหาร งานศิลปะ รูปแบบการตกแต่งบ้านเรือนและการถ่ายทอดเรื่องราวสำคัญ ๆ ในอดีต

รายการอ้างอิง

การสำรวจและจัดทำฐานข้อมูลอาคารที่มีคุณค่าควรแก่การอนุรักษ์บริเวณชุมชนตลาดเก่าท่าม่วง อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี. จุดเริ่มต้นและความเป็นมาของตลาดท่าม่วง. สืบค้นเมื่อ 19 ตุลาคม 2565. จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NAJUA/article/view/27538

ห้องสมุดประชาชนอำเภอท่าม่วง. ศูนย์การเรียนรู้บ้านปอเชียง(ล่าง). สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2565.จากhttps://sites.google.com/dei.ac.th/thamuanglibrary/fle:///C:/Users/HP/Downloads/sirpinai,+Journal+manager,+152-175.pdf

Travel trueid net. ตลาดเก่าท่าม่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2. สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2565.จาก https://travel.trueid.net/detail/EYJGGkL90lRWA

Travel true id net. เหตุการณ์ไฟไหม้ พ.ศ 2478. สืบค้นเมื่อ 20 ตุลาคม 2565. จาก https://travel.trueid.net/detail/EYJGGkL90lRw