ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นตำบลทุ่งกระบ่ำ

          ตำบลทุ่งกระบ่ำ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี พื้นที่และอาณาเขตตำบลทุ่งกระบ่ำนั้น ก่อนจะได้มาเป็นตำบลทุ่งกระบ่ำ ได้แยกตัวออกมาจากตำบลเลาขวัญที่ได้ชื่อว่าตำบลทุ่งกระบ่ำนั่นเพราะว่าเอามาจากชื่อหมู่บ้าน หมู่บ้านทุ่งกระบ่ำนั้นเองประวัติความเป็นมาของตำบลเลาขวัญ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี ก่อนจะแยกตัวมาเป็นตำบลทุ่งกระบ่ำ อำเภอเลาขวัญ จังหวังหวัดกาญจนบุรี สถานที่สำคัญทุ่งกระบ่ำ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจญจนบุรี มีดังนี้ เขื่อนหัวยเทียน วัดทุ่งกระบ่ำ ตำนานและความเชื่อตำบลทุ่งกระบ่ำ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญกาญจนบุรี มีดังนี้ ชุมชนเขานางสางหัวฯ น่าจะร้างไปในช่วงสงครามเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ 2 ชุมชนเขานางสางหัวฯ ยังมีตำนานกล่าวถึงนางผู้หนึ่ง ต่อมาเรียกว่า พระนางกาญจนารี บุคคลสำคัญของตำบลทุ่งงกระบ่ำ คือ พระครูกาญจนปิยธรรม ประเพณีของตำบลทุ่งกระบ่ำ คือ เพลงพวงมาลัยสั้นภาคกลาง

          พื้นที่และอาณาเขต

          ตำบลทุ่งกระบ่ำนั้น ก่อนจะได้มาเป็นตำบลทุ่งกระบ่ำได้แยกตัวออกมาจากตำบลเลาขวัญที่ได้ชื่อว่าตำบลทุ่งกระบ่ำนั่นเพราะว่า เอามาจากชื่อหมู่บ้าน หมู่บ้านทุ่งกระบ่ำนั้นเอง โดยคนในพื้นที่ส่วนใหญ่จะอพยพมาจากจังหวัดสุพรรณบุรีแถวอำเภอจระเข้สามพันและอำเภอพนมทวน

          ทิศเหนือ ติดต่อกับ ตำบลหนองตะโหนด

          ทิศใต้ ติดต่อกับ ตำบลหนองรี

           ทิศตตะวันออก ติดต่อกับ ตำบลเลาขวัญ

           ทิศตตะวันตก ติดต่อกับ ตำบลหนองปลาไหล ดังคำสัมภาษณ์ที่ว่า

                                                           "ตำบลทุ่งกระบ่ำเดิมทีเป็นแค่ชื่อหมู่บ้านพอได้มีการแยกตำบลจึงยลจึงยกชื่อ

                                 หมู่บ้านขึ้นมาใช้กลายเป็นตำบลทุ่งกระบ่ำ สมัยก่อนจะมีคนมาจากจังหวัดสุพรรณบุรี

                  อพยพเข้ามาหาที่ตั้งถิ่นฐานสร้างบ้านเรือนมาจากอำเภอจระเข้สามพัน

                               อำเภอพนมทวน คนในพื้นที่ส่วนใหญ่จึงมีนามสกุลคล้ายๆ กัน

                             อพยพมาจากหนองบัววังพองและได้นำวัฒนธรรมจากพื้นที่เก่าเข้ามา

              ในตำบลทุ่งกระบ่ำ เช่น การเลี้ยงวัวก็จะไล่ต้อนวัวนำมาเลี้ยงในพื้นที่ที่ได้ชื่อว่าทุ่งกระบ่ำเพราะว่าพื้นที่ในตำบลทุ่งกระบ่ำนั่นเป็นที่ไม่สม่ำเสมอกัน เป็นหลุมเป็นบ่อ ทุ่งกระบ่ำถูกเรียกเพี้ยนมาจากทุ่งกระเบาพูดกันไปพูดกับมาเพี้ยนมาเป็นทุ่งกระบ่ำ ที่เรียกว่าทุ่งกระเบานั่น เพราะว่าในพื้นที่มีต้นกระบาเยอะ ในปัจจุบัน ตำบลทุ่งกระบ่ำ มี13 หมู่บ้าน"

สัมภาษณ์ นาย เพชร อินชูกุล

เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2566

ประวัติความเป็นมา

          ประวัติความเป็นมาของตำบลเลาขวัญ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี ก่อนจะแยกตัวมาเป็นตำบลทุ่งกระบ่ำ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาดกาญจนบุรี มีหลายยุคสมัย เช่น

          ยุคก่อนประวัติศาสตร์

          ชุมชนเขานางสางหัวฯ เป็นที่ตั้งถิ่นฐานของผู้คนในสมัยก่อนประวัติศาสตร์อายุมากกว่า 2500 ปี มีหลักฐานสำคัญที่พบ คือ พบเครื่องมือขวานหิน และเครื่องมือหินกะเทาะ กระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่ ชุมชนเขานางสางหัวฯ ตั้งอยู่บนเส้นทางการค้าโบราณเชื่อมฝั่งทะเลจีนใต้ไปออกมหาสมุทรอินเดีย ทิศเหนือเป็นที่ตั้งของบ้านโป่งคอม บ้านพุน้ำร้อน อำเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี ส่วนทิศใต้เป็นที่ตั้งของบ้านดอนตาเพชร จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งทั้งสองแห่งได้พบหลักฐานที่ทำให้ระบุได้ว่า เป็นเส้นทางการค้าโบราณดังกล่าว ในยุคนี้ผู้คนในชุมชนจะนับถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์เหนือธรรมชาติเพราะพุทธศาสนายังไม่เข้ามาถึงดินแดนแถบนี้ นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าผู้หญิงจะมีบทบาทเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณเห็นได้จากการตั้งชื่อลำน้ำขึ้นต้นว่า "แม่" (แม่น้ำ) ตั้งชื่อภูเขาขึ้นตันว่า "นาง" เช่น เขานางบวช เขานมนาง เขานางสางหัว ฯลา ฯลฯ

        ยุคประวัติศาสตร์

          ในสมัยทวารวดี (หลัง พ.ศ.1000) เส้นทางการค้าทางทะเลจีน - อินเดีย ได้เปลี่ยนแปลงไปทำให้ผู้คนเคลื่อนย้ายไปตั้งถิ่นฐานใกล้ลำน้ำท่าจีน - จระเข้สามพัน มากขึ้นชุมชนเขานางฯ คงร้างไปในช่วงเวลานี้ ในสมัยลพบุรีตอนปลาย (หลัง พ.ศ.1700 - 1800) มีผู้คนมาตั้งหลักแหล่งอีกครั้ง เพื่อฟื้นฟูเส้นทางทรัพยากรแร่ธาตุและของป่า ที่มีอยู่สำหรับใช้ส่งออกไปยังหัวเมืองต่างๆ ด้วยพบหลักฐานว่ามีชุมทางการค้าใหญ่เกิดขึ้นในบริเวณใกล้เคียง คือ บ้านหนองเรือ ที่ขุดพบพระนาคปรกสำริด พระพุทธรูปปางประทานอภัยสำริด พระอุมาสำริด ฯลฯ ในสมัยอยุธยา (หลัง พ.ศ. 1900 - 2300) ชุมชนมีความเจริญมีผู้คนมาอยู่อาศัยเพิ่มขึ้น ด้วยพบเศษภาชนะดินเผากระจัดกระจายอยู่ในพื้นที่นอกจากนี้ยังมีศาสนสถานสำคัญในบริเวณใกล้เคียงกันคือ วัดโบสถ์เก่าจิกด่านซึ่งเป็นวัดในสมัยอยุธยาตอนต้น

สถานที่สำคัญตำบลทุ่งกระบำ

          สถานที่สำคัญของตำบลทุ่งกระบ่ำ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี มีดังนี้ เขื่อนห้วยเทียนสร้างขึ้นเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2524 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระราชดำริ แก่เจ้าหน้าที่กรมชลประทานให้ก่อสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยเทียน เพื่อจัดหาน้ำช่วยเหลือราษฎรในเขตตำบลทุ่งกระบ่ำ ตำบลหนองฝ้าย ตำบลหนองโสน อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี ให้มีน้ำทำการเพาะปลูกและอุบโภค - บริโภคโภคได้ตลอดทั้งปี กรมชลประทานได้สนองพระราชดำริเริ่มดำเนินการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำห้วยเทียนในปี พ.ศ. 2527 และได้ก่อสร้างแล้วเสร็จ ปี พ.ศ. 2530 สามารถส่งน้ำ ช่วยเหลือพื้นที่การเกษตรได้ประมาณ 7,000 ไร่

          วัดทุ่งกระบ่ำ ตั้งเมื่อ พ.ศ. 2483 ผู้ดำเนินการก่อสร้างวัด คือ นายทิพย์ นางชื้น ปทุมสูติ ได้ถวายที่ให้สร้างวัด การสร้างวัดสมัยก่อนไม่ค่อยมีความเจริญเท่าไร นายทิพย์ ปทุมสูติ พร้อมด้วยเพื่อนๆ ญาติๆ สร้างที่พักสงฆ์เสร็จชื่อที่พักสงฆ์ในขณะนั้น ว่าสำนักสงฆ์น้ำหนองระบ่ำ (หนองสองตอน) ได้มีพระมาจำพรรษา 1 รูป หลวงปู่จ้อย หลวงปู่เดื่อ ตามลำดับ ช่วงประมาณปี 2500 วัดไม่มีพระจำพรรษา นายทิพย์ ปทุมสูติ พร้อมชาวบ้านได้ไปนิมนต์ พระอาจารย์ทอง ปิยธมโม (อินชูกุล) มาจากวัดตุ๊กตา อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม ที่มาของชื่อวัด เนื่องจากในสมัยก่อนได้มีนกยูงลงมากินน้ำในหนองและรำแพนหางคล้ายกับการเต้นระบำ บริเวณป่าไม้รายล้อมรอบหนองสองตอน หลวงปู่ทอง ปิยธมโม (อินชูกุล) จึงตั้งชื่อวัดให้ใหม่ว่า "วัดป่าทุ่งระบำ" ต่อได้เพี้ยนเป็นป่าทุ่งกระบ่ำ วัดได้รับการพัฒนาและและบูรณะมาโดยตลอดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2529 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร

          ตำนานและความเชื่อ

          ตำนานและความเชื่อของตำบลทุ่งกระบ่ำ อำเภอเลาขวัญ จังทวัดกาญจนบุรี มีดังนี้ ชุมชมเขา

นางสางหัวฯ น่าจะร้างไปในช่วงสงครามเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ 2 ชุมชนเขานางสางหัวฯ ยังมีตำนานกล่าวถึงนางผู้หนึ่ง ต่อมาเรียกว่า พระนางกาญจนารี (พระนางสางหัว) เล่าว่า พระนางฯ เป็นลูกหลานพญาลิไทยในราชวงศ์พระร่วง ได้สมรสกับแม่ทัพนายกองในราชวงศ์สุวรรณภูมิ พระนางฯ มาประทับอยู่ที่เขานางสางหัวและนั่งแต่งตัวหวีผม (สางหัว) เพื่อรอคอยคนรักและสิ้นพระชนม์ เขาลูกนี้เมืองลับแลสถานที่นี่ตั้งอยู่ที่วัดผาลาด มีมานานตั้งแต่สมัยก่อนที่มีการทำถ่านขายและต้องเดินทางโดยใช้เส้นนี้

ทำให้เกิดตำนานเล่าขานว่ามีเมืองลับแลอยู่ ณ ที่นี่ ดังคำสัมภาษณ์ว่า

                   "เมืองลับแล ตั้งอยู่ที่เขาหินใหญ่ผาลาด เชื่อว่ามีเมืองลับแล เพราะใน

สมัยก่อนตอนนั้นในพื้นที่มีแต่ป่าชาวบ้านมีการเดินขึ้นลงเป็นประจำ การส่งถ่านทำ

อาชีพที่ต้องใช้เส้นทางนั้นเมื่อตกเย็นชาวบ้านได้ยินเสียง ปี่พาก ระนาด บริเวณนั่น

และมีกำแพงก้อนอิฐหรือหินวางเรียงกันไว้ เป็นวงกลม ตรงกลางจะมีน้ำ ไม่แห้งตลอด

ทั้งปี ต่อให้ถึงฤดูแล้งน้ำก็จะไม่แห้ง ปริมาณน้ำนั่นไม่ลึก เป็นคล้ายๆ แอ่งน้ำ แต่อยู่บน

เนินเขา ชาวบ้านเชื่อว่ามีเมืองลับแลอยู่ในนั้น "

สัมภาษณ์ นาย เพชร อินชูกุล

เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2566

บุคคลสำคัญของตำบลทุ่งกระบ่ำ

          พระครูกาญจนปิยธรรม (หลวงปู่ทอง อินชูกุล) พ.ศ.2500 - 2543 ผู้ที่สร้างโรงเรียนบ้านทุ่งกระบ่ำ เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กๆ ในหมู่บ้านได้รับการศึกษาที่ใกล้บ้าน พระครูกาญจนปิยธธรรม (หลวงพ่อทองปิยธัมโม) วัดทุ่งกระบ่ำ ตำบลทุ่งกระบ่ำ อำเภอเลาขวัญ จังหวัดกาญจนบุรี ท่านเป็นศิษย์สืบทอดพุทธาคมจากพระพุทธวิถีนายก (หลวงพ่อเพิ่ม ปุญญวสโน) วัดกลางบางแก้ว อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม

ประเพณีของตำบลทุ่งกระบี่

          เพลงพวงมาลัยสั้นภาคกลาง การเล่นเพลงพวงมาลัยนิยมเล่นทางจังหวัดสุพรรณบุรี กาญจนบุรี เพชรบุรี และประจวบคีรีขันธ์ สันนิษฐานว่าเกิดขึ้นครั้ง แรกที่จังหวัดเพชรบุรี มักเล่นในงานเทศกาลต่างๆ เช่น งานลอยกระทงวันเพ็ญเดือนสิบสอง งานผ้าป่ากฐิน งานสงกรานต์ งานโกนจุก บวชนาค โดยมากมักจะร้องควบคู่กันไปกับการเล่นกีฬาพื้นเมืองอย่างหนึ่ง คือ "ช่วงชัย" ถ้าปาลูกช่วงถูกผู้ใดผู้นั้นจะต้องรำ ฝ่ายหญิงถูกรำ ฝ้ายชายก็ร้องเป็นเชิงเกี้ยว ถ้าฝ่ายชายต้องรำ ฝ่ายหญิงก็มักจะร้องว่าต่างๆ แต่บางทีก็ร้องเป็นแบบโต้ตอบไต่ถามบ้านช่องและอาชีพของกันและกัน ก่อนจะร้องตามความหมายจะต้องมีคำไหวัครูทุกครั้งอันเป็นเอกลักษณ์ของไทย

รายการอ้างอิง

ทรูปลูกปัญญา. (2566). 28 ตุลาคม 2566,  https://www.trueplookpanya.com/learning/detail/370

เพชร อินชูกุล, สัมภาษณ์เมื่อ 22 ตุลาคม 25666

ศูนย์ข้อมูลสารสนเทศคณะสงฆ์ภาค 14. (2566). วัดท'งกระบ่ำ. 28 ตุลาคม 2566, https://www.sangha14.org/

สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (2566). โครงการอ่างเก็บเขื่อนน้ำห้วยเทียนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. 28 ตุลาคม 2566.

https://km.rdpb.go.th/Project/View/6579

Gotoknow. (2566). ประวัติศาสตร์ชุมชนบ้านเขานางสางหัว. 28 ตุลาคม 2566. https://www.gotoknow.org/posts/548998