ไอคอนบทความ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี ระบำศรีชัยสิงห์


วันที่เพิ่มข้อมูล : 18-05-2026 23:41:55 แก้ไขข้อมูลล่าสุด : 18-05-2026 23:41:55 อ่านแล้ว 30 ครั้ง
แชร์บทความ: Facebook LINE

          “ระบำศรีชัยสิงห์” เป็นระบำโบราณคดีที่วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร ได้สร้างสรรค์ประดิษฐ์ท่ารำขึ้นใหม่จากจินตนาการศิลปกรรมภาพจำหลัก ซึ่งภาพจำหลักนี้ได้ลอกเลียนแบบมาจากปราสาทเมืองสิงห์ เป็นโบราณสถานที่มีอายุราวพุทธศตวรรษที่ 18 ดัดแปลงมาจากท่ารำของนางอัปสรบายน ในสมัยขอมบายน มาเป็นหมู่ระบำนางอัปสรฟ้อนรำถวายพระนางปรัชญาปารมิตา ซึ่งเป็นพระมารดาแห่งพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร สาเหตุที่ตั้งชื่อว่าศรีชัยสิงห์ คิดว่า น่าจะนำมาจาก ในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 เรียกเมืองกาญจน์ ว่า ศรีชัยยะสิงหปุระประดิษฐ์ท่ารำโดย นางเฉลย ศุขวนิช ผู้เชี่ยวชาญทางด้านนาฏศิลป์ไทย ของวิทยาลัยนาฏศิลปกรมศิลปากร การแต่งกายเลียนแบบภาพจำหลักนางอัปสร ปราสาทเมืองสิงห์ บรรเลงโดยเพลงเขมรชมจันทร์และเพลงเขมรเร็วการแสดงเพื่อสงเสริมแหล่งท่องเที่ยวของไทย โดยการแสดงชุดนี้มีที่มาจากแหล่งโบราณคดีที่จังหวัดกาญจนบุรี คือปราสาทเมืองสิงห์   

          ดนตรีที่ใช้ประกอบการแสดงระบำศรีชัยสิงห์

  1. ระนาดเอก
  2. ระนาดทุ้ม
  3. ระนาดเอกเหล็ก
  4. ระนาดทุ้มเหล็ก
  5. ฆ้องวงใหญ่
  6. ฆ้องวงเล็ก
  7. ปี่นอก
  8. โทน
  9. ฉิ่ง
  10. ฉากเล็ก
  11. กรับ
  12. โหม่ง

เครื่องแต่งกายตัวเอก

          เสื้อ เป็นชุดรัดรูปสีน้ำตาลอ่อน คอกลม แขนสั้นเหนือศอก

          ผ้านุ่ง เป็นกระโปรงสำเร็จรูปแบบป้าย ทบซ้อนหน้า สีเหลืองทองยาวคลุมเข่า มีลูกไม้แถบสีทองเดินลายและปักเลื่อมดอกสีทองประปรายตัดเย็บด้วยผ้าผาดไทยชนิดมีลวดลายในตัว

          เครื่องประดับ ศีรษะของตัวเอก ประกอบด้วย

  1. กระบังหน้าทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับพลอยและกระจกสีต่างๆ
  2. ยี่ก่า
  3. เกี้ยว
  4. พู่หนัง
  5. สาแหรก
  6. ปลียอด
  7. ดอกไม้ไหว
  8. ลายท้าย

          รัดต้นแขน ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับด้วยพลอยสีและกระจกสีต่างๆ สร้อยคอ 1 เส้น ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับด้วยพลอยสีและกระจกสีต่างๆ

          กำไลข้อเท้า ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับด้วยพลอยสีและกระจกสีต่างๆ

          กรองคอ ทำด้วยหนังลายรักปิดทองประดับด้วยกระจกและพลอยหลากสี

          สังวาล 2 เส้น ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับกระจกและพลอยหลากสี

เครื่องแต่งกายตัวรอง

          เสื้อ เป็นชุดรัดรูปสีน้ำตาลเข้มคอกลมแขนสั้นเหนือศอก

          ผ้านุ่ง เป็นกระโปรงสำเร็จรูปแบบป้ายทับซ้อนหน้าสีน้ำตาลเข้มยาวคลุมเข่า มีลูกไม้แถบสีทองเดินลายและปักเลื่อนดอกสีทองประปรายด้านหน้าเดินลูกไม้แถบพืชเป็นลวดลายหางปลา ตัดเย็บด้วยผ้าพื้นไม่มีลวดลาย

          กรองคอ ทำด้วยผ้า ต่วนมันสีน้ำตาลขลิบริมด้วยลูกไม้แถบสีทองปักเลื่อมดอกประปราย

เครื่องประดับ

          มวยผมสูง ทำด้วยไหมพรมสีดำแทนผมจริงเดินเส้นลูกไม้แถบทองปักเลื่อนดอกสีทองเรียบแบบลักษณะเกี้ยวครอบผม

          สร้อยคอ ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับพลอยสี

          ข้อมือ  ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับกระจกและพลอยหลากสี

          ข้อเท้า ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับกระจกและพลอยหลากสี

          ต่างหู ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับพลอยหลากสี

          ต้นแขน  ทำด้วยหนังลงลายรักปิดทองประดับกระจกและพลอยหลากสี

          สังวาล 2 เส้น ทำด้วยโลหะชุบทองประดับพลอย

          นาฏยศัพท์ที่ใช้ประกอบการรำมี ดังนี้

  1. จีบมือ ได้รูปแบบมาจากลักษณะนิ้วของพระพุทธรูปขอมบายยเมื่อนำมาผสมผสานกับลีลาทางนาฎศิลป์จะมีลักษณะปลายนิ้วหัวแม่มือจรดเหนือข้อแรกของปลายนิ้วชี้นิ้วที่เหลือเหยียดตึง
  2. ถองสะเอว แขนขวางอศอก ให้ข้อศอกให้ข้อศอกจรดเอว หักข้อมือตั้งวงกดไหล่ขวาศีรษะเอียงขวา มือซ้ายตั้งวงสูงระดับแง่ศีรษะ ถ้าจะถองสะเอวข้างซ้ายก็ปฏิบัติเช่นเดียวกัน
  3. เดี่ยวเท้า เดี่ยวเท้าขวายืนด้วยเท้าซ้ายยกฝ่าเท้าขวาขึ้นแนบกึ่งกลางด้านข้างขาพับซ้ายถ้าจะเดี่ยวเท้าซ้ายก็ปฏิบัติเช่นเดียวกัน
  4. ตั้งวงลักษณะการตั้งวงจะตั้งวงพิเศษคือยกแขนตั้งวงสูงไม่ตกศอกให้ปลายนิ้วจรดกลางศีรษะ
  5. โขยกเท้าแบ่งเป็นโขยกเลื่อนตัวกับโขยกเท้าอยู่กับที่ เป็นอาการแบบก้าวเท้าวางจมูกเท้าเคลื่อนตัว เช่น ก้าวเท้าขวาไปข้างหน้า ชักเท้าซ้ายตามไปวางด้วยจมูกเท้าใกล้ๆ และวางจมูกเท้านั้นแบ่งน้ำหนักมาด้วยเพื่อยันให้เท้าขวากระเถิบนิดหนึ่ง แล้วยกเท้าที่โขยกก้าวไปข้างหน้าวางเต็มเท้าให้ขวากระเถิบอยู่ก่อนแล้วเป็นฝ่ายยันด้วยจมูกเท้าบ้าง เท้าที่ยันด้วยจมูกเท้านี้เรียกว่าเท้าโขยก
  6. โหย่งหรือกระหย่ง หมายถึง ลักษณะการจรดปลายเท้าไม่ให้ฝ่าเท้าถูกพื้น ซึ่งท่ารำชนิดนี้มีทั้งท่ายืนและท่านั่น เช่น โขย่งส้นเท้าซ้าย ใช้เท้าขวายืนเต็มเท้าย่อเข่ายกส้นเท้าซ้ายแตะกลับข้อเท้าขวา

 

ถูกใจบทความนี้? แชร์ต่อให้เพื่อน: